Humor is universeel: we lachen allemaal graag om een goede grap. Gevoel voor humor is echter niet universeel. Wat de ene persoon beschouwt als een hilarische grap, kan voor een ander als een belediging overkomen. Maar wat is humor dan precies? Van Dale definieert humor als ‘dat wat grappig is’ of ‘oog en gevoel voor wat grappig is’. En dat is precies wat humor zo lastig maakt: er is geen eenduidige formule voor. Het one-size-fits-all principe gaat hier dus niet op. Culturele verschillen, maar ook leeftijd, geslacht en opleidingsniveau zorgen voor andere opvattingen over humor.
Arthur Berger beschrijft humor in ‘Anatomy of the joke’ (1976) als een incongruente boodschap die op een onverwacht moment tot uiting komt. Hoewel we ons over het algemeen prettiger voelen bij alles wat in de lijn der verwachtingen ligt, zorgt juist een verrassend element of een onverwachtse wending ervoor dat een goede grap een lach op het gezicht tovert en een positief gevoel opwekt. Met zo’n humoristische uiting val je op tussen de concurrenten en de vele andere uitingen waarmee een ontvanger dagelijks te maken krijgt.
Het ontvangen en verwerken van een humoristische uiting is een psychologisch proces: van het ontvangen van een stimulus, tot deze bewust registreren en vervolgens de komische aspecten daadwerkelijk als grappig beschouwen. Een proces wat binnen een mum van tijd plaatsvindt in het menselijk brein: je bepaalt (onbewust) in een split second of je iets wel of niet grappig vindt.
Hier komt het welbekende elaboration likelihood model of persuasion (Petty & Cacioppo, 1984) om de hoek kijken. Volgens dit model zijn er twee mogelijke routes bij de vorming van een (positieve) attitude en vertoning van (gewenst) gedrag: de centrale of de perifere route. De centrale route is vooral van toepassing wanneer de elaboratie hoog is, oftewel een hoge betrokkenheid en hoge motivatie om de boodschap te verwerken. De perifere route is daarentegen van toepassing wanneer externe factoren worden gebruikt om een attitude te vormen. Dit kan van alles zijn: muziek, kleur, emotie en dus ook humor. Deze factoren worden snel en onbewust verwerkt en maken dus in een mum van tijd een positieve ofwel negatieve indruk. Dit kan bijdragen aan een positieve associatie met jouw merk of product.
Waarom is humor effectief in social media marketing?
Inspelen op emoties is al langere tijd effectief gebleken binnen marketing. Emotionele marketing wordt dan ook vaak ingezet, doordat een groot deel van (aankoop)beslissingen op basis van emoties en gevoelens genomen worden. Dat kan in de vorm van een pakkende boodschap die empathie of medeleven oproept, maar ook in humoristische vorm. Door te lachen maakt het menselijk lichaam onder andere dopamine en endorfine aan, hormonen die zorgen voor een goed gevoel.
Humor overtuigt, houdt de aandacht vast en wordt ook op langere termijn nog herinnerd. Bovendien zorgt humor voor verbondenheid. Humorexpert professor Rod Martin beaamt dat humor zorgt voor sociale binding: de perfecte kans om je als bedrijf of merk te binden met de doelgroep. Uit eerder onderzoek is gebleken dat virale content vaak humor bevat. Hoewel viraal gaan nooit een doel op zich mag zijn, zien we dat humor helpt om de boodschap te laten plakken en een positieve associatie met jouw merk of bedrijf te creëren. Eerdere onderzoeken van Spielmann (2014) en Zhang (1996) bevestigen dat humor zorgt voor verbinding tussen het merk en de doelgroep, ook op langere termijn.
Een krachtige boodschap dankzij humor
Natuurlijk kun je lukraak grappen verspreiden en moppen gaan tappen, maar het is wel van belang dat er een krachtige boodschap achter schuilt. Humor gaat veelal over de thema’s die mensen het meest bezighouden, zoals Madelijn Strick beschrijft in haar boek ‘Humor is een van de vier pijlers onder het universum’. Met humor inspelen op actualiteiten is daarom een goede strategie. Timing is hierbij key: zorg dat je op het juiste moment inhaakt en vis niet achter het net door als laatste in te haken op een nieuwswaardige gebeurtenis. Wees daarbij ook selectief. Je hoeft niet iedere inhaker aan te grijpen. Kies voor inhakers die een goede match hebben met jouw merk, product en doelgroep. Originaliteit staat voorop: je wil verrassen en opvallen. Wil je graag op een bepaald onderwerp inhaken, maar lukt het na urenlang brainstormen nog niet om met een goede grap te komen? Forceer het dan niet en ga na of een uiting met humor de beste aanpak is voor het doel dat je voor ogen hebt.
Checklist: waar moet jouw grap aan voldoen?
Zodra je een grappige post of campagne hebt bedacht, is het belangrijk om deze eerst te checken op een aantal factoren voordat je de boodschap naar buiten brengt. Het laatste wat je wil is dat een grap verkeerd valt of toch niet zo grappig blijkt als je zelf vond. Om te voorkomen dat jouw post de verkeerde snaar raakt, hebben wij een handige checklist voor je samengesteld.
1. Past de uiting bij je merk?
Sluit de grap aan bij wat je wil uitdragen met je merk? Past humor überhaupt bij je tone of voice? Zorg dat dit met elkaar in lijn is, zodat de grappige uiting binnen je strategie en branding past.
2. Past de uiting bij je doelgroep?
Kan jouw doelgroep de grap waarderen? Kan de content beledigend overkomen? Is de grap makkelijk te begrijpen voor de ontvangers? De grap moet in één oogopslag duidelijk zijn, waarbij een visual vaak goed van pas komt.
Bovenstaande tweet is een duidelijk voorbeeld van hoe het niet moet. Vanzelfsprekend valt deze 'grap' niet in de smaak bij het vrouwelijke deel van de doelgroep van Burger King.
3. Klopt de timing?
Timing is everything! Ben je nog op tijd om in te haken op de gebeurtenis? Zijn er nieuwe ontwikkelingen in het nieuws, waardoor de uiting anders kan overkomen? Check dit voordat je je post deelt. Dit is vooral van belang wanneer je vooruit plant. Tussentijdse veranderingen kunnen ervoor zorgen dat jouw uiting niet meer relevant of gepast is.
Slechte timing met als gevolg dat American Rifleman, voorstander van wapenbezit, compleet van de online radar verdween. Dit bericht werd getweet kort na een schietpartij in Colorado, waarbij 12 mensen om het leven kwamen. Een duidelijke misser vanuit American Rifleman.
4. Is de boodschap ook geschikt voor ontvangers buiten je doelgroep?
De doelgroep is niet de enige groep ontvangers die je zult bereiken. Het is daarom ook belangrijk om rekening te houden met de rest van de ontvangers. Kunnen zij de boodschap verkeerd opvatten? Dan is je grap waarschijnlijk te risicovol en zou deze wel eens verkeerd kunnen uitpakken.
Na de wedstrijd tussen Nederland en Mexico postte KLM het bovenstaande bericht. Dat viel minder in de smaak bij de Mexicaanse ontvangers. Na veel ophef over de stereotypering van de Mexicaanse man besloot KLM het bericht te verwijderen.
Geslaagd voor de test?
Zodra je al deze vragen met ‘ja’ kunt beantwoorden, ben je goed op weg. Er staat je nog één laatste ding te wachten: test de grap. Vraag collega’s, vrienden of familie om hun reacties. Lachen ze om je grap? Dan zit je goed. Valt de grap minder goed in de smaak? Ga dan na waarom dit het geval is. Is de grap te gemaakt, is hij te ingewikkeld of komt jouw invalshoek niet goed over? Ook dat zijn belangrijke factoren om rekening mee te houden. Een goede grap is makkelijk te begrijpen, pakkend en origineel. Een test biedt uiteraard geen garantie tot succes. Om te zien of een grap ook daadwerkelijk aanslaat bij je doelgroep zul je soms risico moeten nemen. Ook hier is het aftasten wat wel en niet in de smaak valt. Maar onthoud: wie niet waagt, die niet wint.
Eindhoven, 15 januari 2026. Coosto lanceert EmotionAI. Met deze nieuwe module meten organisaties reputatie niet langer als één sentimentscore, maar als een emotieprofiel dat laat zien welke emoties leven, hoe intens ze worden geuit en hoe dat door de tijd verschuift. Daarmee krijgen teams eerder zicht op kantelpunten in het gesprek en meer houvast voor duiding en actie.
EmotionAI is ontwikkeld als volgende generatie reputatiemetingen. In plaats van alleen positief, negatief of neutraal maakt EmotionAI zichtbaar welke emoties een merk, onderwerp of organisatie oproept, waaronder frustratie, woede, bezorgdheid, waardering, blijdschap en sarcasme. Naast het herkennen van emotie brengt EmotionAI ook intensiteit in kaart in meerdere niveaus. Zo wordt zichtbaar wanneer toon en lading verzwaren en wanneer een discussie kan kantelen.
Toine Verheul, CEO van Coosto: “Rondom sentiment is al jaren discussie over nuance en precisie. Met EmotionAI zetten we een nieuwe stap: reputatie wordt zichtbaar als emotieprofiel met intensiteit en ondertoon. Dit geeft teams een scherper instrument om gesprekken te begrijpen en sneller te handelen.”
Van meting naar uitleg en actie
EmotionAI is bedoeld voor teams die reputatie doorlopend willen begrijpen en onderbouwen. De module combineert emotieherkenning met context op merk en productnamen en maakt de uitkomsten direct bruikbaar in dashboards en rapportages. Daarmee wordt het eenvoudiger om intern uit te leggen wat er gebeurt, waarom het gebeurt en welke ontwikkelingen aandacht vragen.
Over Coosto
Coosto is een toonaangevend SaaS platform dat organisaties helpt om autoriteit op te bouwen en reputatie te versterken. Teams gebruiken Coosto om publieke online signalen uit nieuws en social media samen te brengen, inzichtelijk te maken en te duiden, zodat zij daar consistent en effectief op kunnen communiceren en interacteren.
Analyse van 325.587 publieke berichten laat groei van woede en intensiteit zien.
Eindhoven, 7 januari 2026
De jaarwisseling leidt elk jaar tot veel publieke discussie over veiligheid, overlast en handhaving. Coosto analyseerde 325.587 publieke berichten uit sociale en online media met het woord vuurwerk in de periode 22 december tot en met 5 januari. In totaal kregen 310.428 berichten een emotielabel. 15.159 berichten vielen in de categorie neutraal.
De data laat zien dat de verharding al vóór de jaarwisseling zichtbaar werd. Frustratie blijft in alle periodes de grootste emotie. Tegelijk groeit woede en neemt het aandeel hoge intensiteit binnen woede periode op periode toe. Daarmee kantelt het gesprek van irritatie naar verwijt.
“Je ziet het gesprek in korte tijd verschuiven. Frustratie blijft breed aanwezig maar woede neemt toe en wordt extremer richting en na de jaarwisseling.” zegt Toine Verheul, CEO van Coosto.
Wat opvalt in drie fases
In de dagen voor oud en nieuw domineren frustratie en bezorgdheid
Rond de jaarwisseling piekt angst kort en scherp
Na 1 januari groeit woede relatief door en teleurstelling neemt toe terwijl sarcasme hoog blijft
Vroeg signaal van verharding
De verschuiving is meetbaar in de aanloop naar oud en nieuw. Het aandeel berichten zonder emotielabel daalt sterk terwijl het aandeel hoge intensiteit stijgt richting de jaarwisseling en daarna doorzet.
Aandeel Geen emotie in totaal:
22 december tot en met 29 december: 8,0%
30 december tot en met 1 januari: 3,4%
2 januari tot en met 5 januari: 2,2%
Aandeel hoge intensiteit binnen alle emotiegelabelde berichten:
22 december tot en met 29 december: 32,8%
30 december tot en met 1 januari: 33,5%
2 januari tot en met 5 januari: 35,9%
Van frustratie naar woede
Frustratie blijft de grootste emotie in alle periodes. Het aandeel frustratie blijft stabiel rond een kwart van alle emotiegelabelde berichten. Woede groeit wel door en wordt extremer.
Aandeel woede binnen alle emotiegelabelde berichten:
22 december tot en met 29 december: 14,0%
30 december tot en met 1 januari: 15,3%
2 januari tot en met 5 januari: 18,1%
Aandeel hoge intensiteit binnen woede:
22 december tot en met 29 december: 58,3%
30 december tot en met 1 januari: 62,5%
2 januari tot en met 5 januari: 65,5%
Samen nemen frustratie en woede toe als aandeel van alle emotiegelabelde berichten:
22 december tot en met 29 december: 40,1%
30 december tot en met 1 januari: 40,7%
2 januari tot en met 5 januari: 45,2%
Angst rond de jaarwisseling
Angst piekt rond de jaarwisseling en blijft ook in de dagen erna relatief hoog op intensiteit.
Aandeel hoge intensiteit binnen angst:
22 december tot en met 29 december: 6,9%
30 december tot en met 1 januari: 33,6%
2 januari tot en met 5 januari: 31,7%
Lokale verschillen
Dezelfde analyse is ook uitgevoerd op gemeenteniveau. Daarin zijn duidelijke lokale verschillen zichtbaar in intensiteit en emotieverdeling. Die uitsplitsing wordt in dit persbericht niet gepubliceerd.
Onderzoek en methode
De analyse is uitgevoerd met Coosto EmotionAI. EmotionAI herkent verschillende emoties in tekst en onderscheidt intensiteitsniveaus. Daarmee wordt zichtbaar hoe emotieverdeling en intensiteit zich ontwikkelen over tijd binnen de gekozen periode. Resultaten worden uitsluitend op geaggregeerd niveau gerapporteerd.
Context 2026
De Wet veilige jaarwisseling regelt een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten. De beoogde start ligt bij de jaarwisseling 2026 naar 2027.
Disclaimer
Dit onderzoek is gebaseerd op publieke berichten met het woord vuurwerk in de periode 22 december tot en met 5 januari. De uitkomsten laten verdeling van emoties en verandering in intensiteit over tijd zien binnen deze dataset. Het onderzoek doet geen uitspraak over oorzaken en is geen voorspelling. De analyse bevat geen herleidbare informatie.
Informatie-overload vertraagt besluitvorming, vergroot werkdruk en laat cruciale sectorinzichten ongezien. De oplossing? Alléén hyperrelevante updates uit jouw sector, rechtstreeks in je inbox, zonder ruis of handmatig zoekwerk. Zo benut je kennis direct en bouw je structureel aan een blijvende kennisvoorsprong.
De échte kosten van informatieversnippering
Informatiefragmentatie kost organisaties iedere dag tijd, geld en focus. Nederlandse kenniswerkers zijn jaarlijks gemiddeld 520 uur kwijt aan het zoeken naar relevante informatie. Dat vertaalt zich in een kostenpost van €12.255 per kenniswerker per jaar.
Tegelijkertijd ervaart 80% van werknemers dagelijks informatie-overload. Cruciale signalen worden gemist, besluitvorming vertraagt en de werkdruk neemt toe. Organisaties verliezen niet alleen productiviteit maar ook hun strategische voorsprong.
29% gebruikt 11+ apps, tools en bronnen per dag en voelt zich overweldigd, omdat informatie verder versnipperd raakt over mailboxen, applicaties en nieuwsbrieven
De gevolgen zijn duidelijk: signalen gaan verloren, besluitvorming vertraagt en teams werken inefficiënt. Kennis die aanwezig is, wordt niet optimaal benut, waardoor het lastiger wordt om een duurzame kennisvoorsprong te realiseren.
Kortom, wanneer structuur en consistentie ontbreken, kan dat de ontwikkeling van kennis vertragen.
Van ruis naar relevante kennis voor elke afdeling
Een geautomatiseerde nieuwsbrief verandert informatie-overload in overzicht en impact. Alleen hyperrelevante content bereikt de juiste teams, waardoor dubbel werk en ruis verdwijnen. Met deze aanpak besparen kenniswerkers tot 70 - 80% van hun zoektijd en verhogen organisaties de productiviteit van hun teams met 20 - 25% (McKinsey).
Door gerichte distributie per afdeling of beleidsdomein ontstaat beter georganiseerde interne communicatie. Teams ontvangen alleen de informatie die daadwerkelijk bijdraagt aan besluitvorming en kennisopbouw.
Een herkenbare situatie binnen overheidsorganisaties:
Wie bij een overheidsinstelling werkt, herkent het patroon: informatie komt van alle kanten binnen, maar het overzicht ontbreekt. Je houdt zelf nieuwsmedia, Kamerbrieven, wetswijzigingen, consultaties, maatschappelijke discussies en interne kanalen bij, terwijl je niet altijd weet of collega-teams dat ook doen. Daardoor blijven belangrijke signalen soms ongezien liggen, en worden beleids- of communicatiekeuzes gemaakt zonder dat alle relevante inzichten op tafel liggen. Niet uit onwil, maar door de voortdurende fragmentatie van kennis.
Hetzelfde geldt voor teams in de zorg, het onderwijs en vrijwel elke andere sector waar informatie óók versnipperd binnenkomt en kennis snel veroudert. Wanneer relevante signalen echter op een consistente manier worden samengebracht en alleen terechtkomen bij de teams die ze nodig hebben, ontstaat vanzelf meer rust en overzicht.
Wat deze aanpak écht onderscheidend maakt, is dat de informatievoorziening specifiek wordt ingericht voor verschillende afdelingen of beleidsdomeinen binnen de organisatie. Wat relevant is voor het communicatieteam, hoeft bijvoorbeeld niet hetzelfde te zijn als voor het beleids- of juridische team. Door updates per afdeling op maat te leveren, worden signalen precies bij de juiste mensen gebracht, groeit het overzicht en kan kennis écht effectief en strategisch worden benut. Dit is de kracht van gerichte, hyperrelevante informatiedeling.
Het effect is merkbaar in de hele organisatie: minder stress, meer focus en een duidelijke versterking van de kennispositie. Net zo belangrijk: kenniswerkers ervaren minder werkdruk omdat zij niet langer zelf hoeven te filteren, zoeken en interpreteren.
De eerste stap naar jouw kennisvoorsprong
Informatie-overload hoeft geen dagelijkse realiteit te zijn. Laat een moderne kennisaanpak voor jou werken: dankzij AI-curatie op basis van relevantie én semantische filtering komt alleen de informatie die nodig is bij de juiste teams en afdelingen terecht. Tijdbesparing omhoog, werkdruk omlaag, dus. Zo voorkom je informatie-overload en bouw je structureel aan een blijvende kennisvoorsprong.
Ben je benieuwd geworden naar Inform? In onze brochurelees je meer over de voordelen.
The marketing tool voor content & social media
Ontdek in real-time hoe klanten jouw merk ervaren — van klachten tot complimenten. Monitor de sentimenten in online berichten en reviews, en reageer proactief om je reputatie te beschermen en te versterken.
.jpg)
