Op de koffie bij... crisiscommunicatie-expert Noud Bex
Op de koffie bij... crisiscommunicatie-expert Noud Bex
Team Coosto
Last update:
29/8/2025
Inhoudsopgave
In zijn ruim 30 jaar bij Bex*communicatie heeft Noud Bex talloze organisaties in binnen- en buitenland geholpen bij hun crisiscommunicatie. Van banken tot voedingsproducenten en van ziekenhuizen tot grote multinationals. Bex* maakt inmiddels zo’n 80 crises per jaar mee, en daar komen trainingen, crisismanagementplannen en analyses nog eens bovenop. Is een crisis voor Noud Bex gesneden koek? “Ervaring of niet, ik leer nog iedere dag”, verzekert hij.
30 jaar in het vak, dat is nogal wat. Is er veel veranderd in die tijd?
“Ja, dat kun je wel stellen. Vooral in positieve zin, trouwens. Wat ik bijvoorbeeld mooi vind om te zien, is de sterke groei van het crisisbewustzijn bij managers en CEO’s. Vroeger kwam ik weleens directeuren tegen die crisiscommunicatie overbodig of overdreven vonden. Maar met een samenleving die steeds transparanter wordt, zijn organisaties steeds kwetsbaarder geworden. En dat realiseren de managers van nu zich maar al te goed. Een productiefout kan én wil je niet meer onder de pet houden, interne issues liggen in no-time op straat. Mensen zien in dat de risico’s enorm zijn als het een keer fout gaat. En geen enkele organisatie is perfect. Dus dát er vroeg of laat iets fout gaat, staat eigenlijk wel vast.”
Hoe groot is de rol van social media in die ontwikkeling geweest?
“Ze hebben die ontwikkeling wel versterkt, denk ik. Social media hebben de grenzen tussen ‘intern’ en ‘extern’ verder doen vervagen. Medewerkers staan continu in contact met mensen buiten de organisatie, dus regie voeren over alle communicatie is een illusie. Een interne kwestie of grote fout blijft heus niet binnenskamers, en organisaties beseffen daardoor steeds vaker dat ze de verantwoordelijkheid hebben om de situatie serieus te nemen. Ze realiseren zich dat een crisis op de loer ligt en dat je er daarom maar beter open en eerlijk over kunt zijn. En ook bij de externe doelgroepen gaat het ‘los ‘bij een crisis. Mensen weten elkaar snel te bereiken.”
Zie je vanwege die toenemende transparantie ook meer crises dan vroeger?
“Nee, dat geloof ik niet. Er zijn zeker trends te zien, bepaalde ontwikkelingen die op dat moment veel stof doen opwaaien. Zo zie je nu bij bedrijven veel kwesties rond cybercrime ontstaan. Maar zo is er altijd wel iets. Ik denk dat de roep om transparantie vooral de manier waarop organisaties moeten omgaan met crises radicaal heeft veranderd.”
Zijn social media wat dat betreft een vloek of een zegen voor crisiscommunicatie?
“Een beetje van beide. Aan de ene kant kunnen social media een crisis veroorzaken, verergeren en versnellen. Bijna elke dag is er wel een organisatie die in verlegenheid wordt gebracht door video’s of foto’s die in rap tempo op social media circuleren. Waar ik vroeger nadat ik werd opgepiept rustig een uur de tijd kon nemen om een crisisaanpak te bedenken, zijn er tegenwoordig in die tijd al minstens honderd tweets verschenen. Crises zijn daardoor echt een stuk minder beheersbaar geworden.
Aan de andere kant bieden social media ook voordelen. De openheid werkt namelijk twee kanten op. Zo hebben social media het gesprek bij het koffiezetapparaat (geruchten, vraagtekens en meningen) in- en extern inzichtelijk gemaakt. Daardoor is het voor organisaties nu een stuk gemakkelijker om tijdens crises te toetsen of hun communicatieaanpak gewerkt heeft.”
Als social media een crisis kunnen veroorzaken, kunnen ze een crisis dan ook voorkómen?
“Voor die vraag moet ik eerst even een stapje terug. Want wanneer spreken we nu precies van een crisis? Wij maken daarvoor gebruik van de zogenaamde stoplichtmethode. Als we nu als voorbeeld een zorginstelling nemen. Een steekpartij waarbij een cliënt een medewerker verwondt, is een duidelijk voorbeeld van code rood: crisis. Geen twijfel mogelijk, een crisis is niet meer af te wenden. Als een vader van een cliënt klaagt over eentonige werkzaamheden op de dagbesteding, dan is dat een code groen: geen crisis. Je kunt die klacht gewoon afhandelen binnen de reguliere procedures.
De gevaarlijkste incidenten zijn echter de ‘codes oranje’. Een code oranje kan bijvoorbeeld een ouder zijn die beweert dat zijn zoon in de zorginstelling te maken heeft met ongewenste intimiteiten, en dreigt daarmee naar tv-programma’s te stappen. Een code oranje is nóg geen crisis, maar kan wel uitgroeien tot die proporties. Dit zijn de gevallen waarin een communicatieadviseur, met een instrument als social media monitoring op zak, het verschil kan maken. Als je dit soort berichten snel weet op te pakken en de klacht direct serieus neemt, kan onnodige escalatie worden voorkomen.”
Is social media monitoring wat dat betreft dé sleutel?
“Social media monitoring is wat mij betreft onmisbaar. Wij kunnen echt niet zonder een tool als Coosto tijdens een crisis en we zien dat steeds meer organisaties zelf ook zo’n tool in huis hebben. Maar daar stopt het niet. Monitoring is pas waterdicht als social media onderdeel zijn van een nog veel grotere ‘radar’ die organisaties hebben om informatie binnen te halen. Want een signaal kan ook op andere bronnen dan social media voorbijkomen. Soms wordt een organisatie voor het eerst geattendeerd op een potentiële crisis via de telefonische klantenservice, soms door middel van een artikel in een lokaal weekblad. Het belangrijkste is dat je naar deze kanalen luistert. Dat je signalen serieus neemt. Dat je crisisteam zicht heeft op het totaal aan informatiestromen van een organisatie. Je kunt daarbij alle ‘antennes’ in je organisatie gebruiken. Het crisisbewustzijn van een organisatie is daarin zoals gezegd heel belangrijk.”
En wat nu als je communicatieadviseur bent in een kleine organisatie waar die signaalfunctie bij de meeste medewerkers nog ontbreekt?
“Laat ik vooropstellen dat het een misvatting is dat grote organisaties het altijd beter voor elkaar hebben dan kleine. Ik kom ook bij kleinere organisaties waar men echt doordrongen is van de impact van een crisis. De voorbereiding op een crisis is daar prima in orde, met crisismanagementplannen, scenario’s en checklists. Ik denk dat het belangrijkste is dat je een directie hebt met – daar is hij weer: crisisbewustzijn. En dat is misschien een beetje een kwestie van geluk. Maar je hebt daar zelf ook een rol in. Jij bent tenslotte communicatieadviseur. Schets realistische crisisscenario’s en de impact ervan voor de organisatie. Zelfs de meest sceptische directie is daar normaal gesproken wel vatbaar voor.”
Zijn social media tijdens crises een geschikt communicatiekanaal?
“Als ik hier één tip mag geven: ga niet de dialoog aan tijdens een crisis. Er zijn zo ontzettend veel mensen die op social media een mening over je hebben, dat je simpelweg de tijd, capaciteit en prioriteit niet hebt om tijdens een crisis op iedereen te reageren. Bovendien verzand je vaak in eindeloze discussies die niets opleveren. Wat je beter kunt doen, is luisteren naar de vragen en meningen die men online over je heeft, en ze verwerken in een algemene Q&A of een statement op je website. Je gebruikt social media vervolgens wel om die webpagina breed te verspreiden. Voor luisteren en zenden zijn social media zeer geschikt tijdens een crisis, voor een dialoog absoluut niet.”
Hoe bepaal je dan wat je boodschap in zo’n statement zou moeten zijn?
“Wij werken daarvoor onder andere met een kwadrantenmodel, gebaseerd op twee belangrijke vragen: 1. Erken je je verantwoordelijkheid voor de crisis (en de gevolgen) of niet? 2. Kies je voor een assertieve of receptieve ('ingetogen') houding? Zo ontstaan vier mogelijke strategieën, die grofweg aangeven wat je insteekgaat zijn tijdens de crisis. Er is ook nog een vijfde strategie, die niet gerelateerd is aan deze vragen: het externaliseren van het probleem. De zesde strategie, ‘mist-strategie’, houdt eigenlijk een gebrek aan strategie in en is niet aan te bevelen.
En toch, alle modellen, strategieën en adviezen ten spijt… vlieguren zijn écht de belangrijkste bagage die een communicatieadviseur maar kan hebben. Om een situatie goed in te kunnen schatten, werkt niets zo goed als ervaring, de situatie al een keer hebben meegemaakt.”
Zijn communicatieadviseurs zonder ervaring dan bij voorbaat kansloos in een crisis?
“Nee hoor, zeker niet. Ervaring helpt, absoluut. Maar een crisis hoeft jou niet per se zelf te overkomen om ervan te leren. Kijk bijvoorbeeld eens bij de buren, een crisis die een concurrent overkomt. Welke lessen kun je daaruit trekken? Wat zou je anders doen? Dat zijn heel leerzame cases. De aandacht voor crisiscommunicatie in communicatieopleidingen is in Nederland nog steeds te beperkt, maar door goed om je heen te kijken kun je zonder schade en schande toch wijs worden. Wij proberen daar bij Bex* ook ons steentje aan bij te dragen, door crisissimulaties, masterclasses en oefeningen aan te bieden.”
Wat is voor jou de belangrijkste les van de afgelopen jaren geweest?
“Het belangrijkste dat ik in de afgelopen 5 jaar heb geleerd, is het belang van emotie. We gingen er in ons vakgebied vroeger vaak van uit dat crisiscommunicatie betekende dat je het bij de feiten moest houden. Er was weinig ruimte voor empathie, om de kans op een verkeerde interpretatie van de boodschap zo klein mogelijk te maken. Maar die ballon gaat tegenwoordig niet meer op. Empathie staat juist aan de basis van crisiscommunicatie. Bij een crisis zijn er altijd mensen die worden geraakt, en zij verdienen (h)erkenning van hun emoties. Elke crisiscommunicatieboodschap zou daarom moeten beginnen met oprechte(!) aandacht en empathie.”
Welke ontwikkeling in crises of crisiscommunicatie verwacht je in de komende jaren?
“De trend van verregaande transparantie zal nog verder doorzetten. Ik denk bijvoorbeeld aan de invloed van onderzoeksjournalisten, klokkenluiders en burgerjournalisten als het gaat om het ontdekken en aan de kaak stellen van misstanden. Daarnaast zie ik in Nederland een uit de Verenigde Staten overgewaaide ‘claimcultuur’ ontstaan. Gedupeerden proberen steeds vaker schadevergoedingen los te weken, en organisaties worden daardoor voorzichtiger in wat ze wel en niet communiceren. Zo zijn er altijd wel nieuwe ontwikkelingen om in de gaten te houden. Ze houden ons vak interessant, fris en spannend. Ook na 30 jaar nog.”
In drie maanden leidde het publieke online debat over woningnood tot 55.560 reacties; van alle gemeten woede-uitingen heeft 58% een hoge intensiteit.
Eindhoven, 15 april 2026: Nederland kampt met een aanhoudende wooncrisis, stagnerende bouwdoelen en felle discussies over betaalbaarheid. Tegen die achtergrond analyseerde Coosto het publieke online debat over woningnood. Tussen 2 november 2025 en 2 februari 2026 werden 27.039 publieke online berichten en de bijbehorende 55.560 reacties onderzocht, goed voor een bereik van 114 miljoen weergaven. De analyse laat zien dat het debat verder verhardt: frustratie en bezorgdheid domineren in volume, terwijl vooral de hoge intensiteit van woede-uitingen opvalt.
Frustratie voert de boventoon, intensiteit van woede valt op
Uit de analyse blijkt dat frustratie de meest voorkomende emotie is, gevolgd door bezorgdheid. Omdat binnen één bericht meerdere emoties kunnen voorkomen, overlappen de percentages.
Frustratie: aanwezig in 16.400 berichten (61%)
Bezorgdheid: aanwezig in 13.800 berichten (51%)
Teleurstelling: aanwezig in 8.162 berichten (30%)
Woede: aanwezig in 7.465 berichten (28%)
Ook is per emotie gekeken naar de intensiteit: laag, gemiddeld of hoog. Hoewel frustratie het vaakst voorkomt, valt binnen de categorie woede vooral de intensiteit op. Van de gemeten woede-uitingen is 58% hoog van intensiteit.
Van nieuwsbericht naar lokaal oordeel
Nieuwsmedia zijn met 40% van de berichten de grootste aanjager in de analyse. Daarna verplaatst het gesprek zich naar platforms als Facebook (28%) en X (19%), waar de discussie zich voortzet in 14.438 social media-berichten. Binnen het totale volume van 82.599 interacties laat de data een verschuiving zien van onmacht over landelijk beleid naar oordelen over lokale situaties. Interpretaties rond specifieke thema’s, zoals scheefwonen of lokale asielopvang, verspreiden zich daarbij snel. Daarmee groeit woningnood online uit tot een steeds gevoeliger reputatievraagstuk voor woningcorporaties en andere organisaties in het woondomein.
Piekmomenten: van woonkloof tot bouwvergunningen
In de analyseperiode zijn meerdere piekmomenten zichtbaar waarin emotie, bereik en interactie toenemen, gekoppeld aan nieuwsaanleidingen:
13 januari, piek in frustratie: rond berichtgeving over de woningmarkt en de positie van starters, met een bereik van 2,9 miljoen weergaven.
30 januari, piek in bezorgdheid: rond berichtgeving over bouwvergunningen en het aanhoudende woningtekort, met 3.595 reacties en 8,4 miljoen weergaven.
3 december, waardering rond lokale successen: positief sentiment in de vorm van waardering en trots bereikte 292.207 weergaven, onder meer rond gemeenten die hun bouwdoelen in 2025 wel haalden.
Maxime van Boekhold, Marketing & Communicatie Manager bij Coosto: “Met 27.039 berichten en 55.560 reacties ontstaat snel beeldvorming over woningnood. Wanneer woede daarbij vaak hoog van intensiteit is (58%), verhardt het publieke gesprek en kan dat direct doorwerken in het vertrouwen in woningcorporaties en andere organisaties in het woondomein.”
Onderzoeksmethode
Coosto analyseerde 27.039 publieke online berichten over de woningnood in de periode van 2 november 2025 tot en met 2 februari 2026. Emoties en intensiteit zijn gemeten met EmotionAI: een AI-gedreven model dat berichten indeelt in specifieke emotiecategorieën en de bijbehorende intensiteit bepaalt (laag, gemiddeld, hoog). Alle resultaten worden uitsluitend op geaggregeerd niveau gerapporteerd.
Schoolveiligheid onder de loep: emoties als stuurinstrument
Het online debat over schoolveiligheid wordt steeds emotioneler. Negatieve gevoelens zoals bezorgdheid, frustratie en woede domineren, terwijl positieve signalen afnemen. Die verschuiving vraagt om inzicht in emoties, intensiteit en context om effectieve communicatie en beleidsbeslissingen te ondersteunen.
Onderzoek naar sentiment rond schoolveiligheid
In een analyse van 12.425 publieke online berichten (november 2025 - februari 2026) zagen we dat het aandeel negatieve emoties opliep tot 61%, terwijl positieve signalen terugvielen naar 18%.
Wat vooral opvalt, is niet alleen de richting van die ontwikkeling, maar de samenstelling ervan. Bezorgdheid is in 65,5% van de berichten aanwezig. Daarnaast zien we frustratie (39,7%), woede (27%) en teleurstelling (20,6%) steeds nadrukkelijker terugkomen. Je zou hieruit kunnen concluderen dat er duidelijk zorgen leven in Nederland rond de veiligheid van kinderen op school.
Emotionele pieken in het online debat zichtbaar
Tijdens de onderzoeksperiode zijn verschillende momenten zichtbaar waarop emoties en interactie sterk toenemen. Deze pieken zijn direct gekoppeld aan nieuwsitems of evenementen, wat laat zien dat emoties in het onderwijsdebat niet zomaar ontstaan, maar een reactie vormen op specifieke triggers.
22 januari – Frustratie rond geweldsvideo’s Op deze dag bereikte frustratie een hoogtepunt. Media berichtten over geweldsvideo’s die zouden circuleren op middelbare scholen. Dit leidde tot meer dan 3.000 reacties, waarin ouders, leerlingen en leraren hun bezorgdheid en kritiek uitten. De intensiteit van frustratie was hier opvallend hoog, wat aangeeft dat berichten over dreigend of ongepast gedrag direct emotionele reacties oproepen.
22 januari – Bezorgdheid door digitale dreiging Op dezelfde dag was ook een piek in bezorgdheid merkbaar, gerelateerd aan berichten over mogelijke schoolsluitingen door digitale dreigingen. Deze combinatie van frustratie en bezorgdheid toont hoe nieuws over veiligheidsrisico’s snel emotioneel geladen discussies kan triggeren en beleidsdruk kan verhogen.
9 december – Bezorgdheid over gelijke behandeling Een eerdere piek deed zich voor op 9 december, rond berichtgeving over gelijke behandeling op school. Hier lag de nadruk op structurele zorgen en maatschappelijke normen, wat laat zien dat negatieve emoties niet alleen ontstaan bij acute incidenten, maar ook bij brede beleids- en cultuurvragen binnen onderwijsinstellingen.
12 december – Trots tijdens Paarse Vrijdag Niet alle pieken zijn negatief. Op 12 december ontstond een duidelijke piek in trots, gekoppeld aan Paarse Vrijdag, een initiatief voor acceptatie en een veilige schoolomgeving. Hier laten positieve emoties zien dat tastbare acties en samenwerking direct bijdragen aan erkenning, waardering en zichtbare trots in het online debat.
Sarcasme herkennen in online gesprekken
Sarcasme is lastig te meten, omdat mensen vaak het tegenovergestelde zeggen van wat ze bedoelen. De interpretatie hangt sterk af van context, toon en eerdere interacties. Een opmerking als:
“Oh fantastisch, nóg een maatregel die niemand controleert”
klinkt positief, maar drukt juist frustratie en wantrouwen uit. Ook dat soort nuance wordt zichtbaar met EmotionAI.
Waarom sarcasmedetectie belangrijk is
Sarcasme kan wijzen op afnemend vertrouwen in beleid of betrokken organisaties. Het herkennen ervan is daarom essentieel om sentiment niet verkeerd te interpreteren. Door sarcasme te onderscheiden van oprechte positiviteit, krijgen bestuurders en communicatieteams beter zicht op verborgen kritiek, onderliggende zorgen en mogelijke reputatiedruk.
Emoties verschuiven rond beleid en uitvoering
Uit de analyse blijkt dat emoties niet willekeurig ontstaan, maar zich concentreren rond thema’s als verantwoordelijkheid, maatregelen en samenwerking.
Zolang beleid abstract blijft, domineren zorgen en frustratie.
Zodra de uitvoering zichtbaar wordt — bijvoorbeeld in samenwerking tussen scholen, politie en lokale partners — maken die negatieve emoties vaker plaats voor trots en waardering.
Positieve emoties blijken daarmee sterk verbonden aan concrete actie. Voor bestuurders betekent dit dat reputatie niet alleen wordt beïnvloed door incidenten, maar vooral door de mate waarin maatregelen zichtbaar, begrijpelijk en navolgbaar zijn.
Reputatiemanagement vraagt om context
Niet alleen het volume bepaalt de reputatiedruk, maar ook de intensiteit en lading van berichten. Een beperkt aantal sterk emotionele reacties kan meer impact hebben dan een grote stroom milde opmerkingen. Door emoties altijd in context te analyseren — bijvoorbeeld per thema, school of maatregel — ontstaat een betrouwbaarder en genuanceerder beeld van het publieke sentiment. Dat helpt om:
Structurele zorgen vroegtijdig te signaleren
Te herkennen wanneer kritiek omslaat in verontwaardiging
Gerichte interventies te bepalen die vertrouwen helpen herstellen
Van emotioneel inzicht naar strategische keuzes
Het debat over schoolveiligheid laat zien dat reputatievorming steeds meer wordt gestuurd door onderliggende gevoelens die worden uitgesproken en anderen beïnvloeden, niet alleen door feiten of incidenten.
Wie alleen kijkt naar positief, negatief en neutraal sentiment, mist de emotionele dynamiek die het gesprek richting geeft, en daarmee controle.
Door emoties, intensiteit en context samen te analyseren, krijgen onderwijsbestuurders strategisch inzicht: niet alleen om reputatierisico’s te beperken, maar ook om draagvlak te versterken.
Lees meer over EmotionAI en ontdek hoe je maatschappelijke discussies vertaalt naar een onderbouwde communicatiestrategie en effectieve beleidsvorming.
Online debat over schoolveiligheid: woede sterk aanwezig
Woede is in 63% van de gevallen hoog van intensiteit; 14.362 reacties in drie maanden
Eindhoven, 4 maart 2026: Het aantal geweldsincidenten in het onderwijs nam afgelopen schooljaar opnieuw toe. Tegen deze achtergrond analyseerde Coosto het publieke online debat over veiligheidsrisico’s in het onderwijs, waaronder geweld, intimidatie, (online) pesten, discriminatie en seksuele grensoverschrijding. In de periode van 11 november tot en met 11 februari werden 17.014 publieke online berichten geanalyseerd: 2.652 posts met 14.362 reacties. Het totale geschatte bereik in deze periode bedraagt 24.582.926 weergaven. De analyse toont een fundamentele verharding van het debat; hoewel bezorgdheid in volume domineert, is de emotionele intensiteit van de woede-berichten opvallend hoog.
Bezorgdheid voert de boventoon, intensiteit van woede valt op
In de emotieverdeling komt bezorgdheid het vaakst voor (24,84%), gevolgd door frustratie (12,45%). In het debat komt ook woede nadrukkelijk terug (7,30%).
Naast de verdeling is gekeken naar intensiteit (laag, gemiddeld, hoog). Daarbij valt op dat woede relatief vaak als hoog is geclassificeerd (63,2% van de woede-berichten). Ook bij bezorgdheid en frustratie komen regelmatig berichten met hoge intensiteit voor.
Van incident naar oordeel
De data laat zien hoe snel dit onderwerp kan verschuiven van incident naar oordeel. Met 14.362 reacties op 2.652 posts ontstaat een debat waarin interpretaties en verwijten zich snel verspreiden. Dat maakt onderwijsveiligheid reputatiegevoelig: incidenten kunnen in korte tijd doorwerken in het vertrouwen in scholen en besturen.
Toine Verheul, CEO van Coosto: “Met 14.362 reacties op 2.652 posts ontstaat snel beeldvorming over schoolveiligheid. Als woede daarbij hoog-intens is (63,2%), verhardt de toon en kan dat doorwerken in het vertrouwen in scholen en besturen.”
Nieuws als aanjager, social versterkt
Meer dan de helft van de berichten in de dataset is afkomstig uit nieuwsmedia (53,4%). Daarna volgen Facebook (18,6%), blogs (9,4%) en Instagram (8,3%). Dit wijst op een patroon waarin nieuwsaanleidingen het onderwerp op de agenda zetten, waarna het debat doorloopt op social media en in reacties.
Piekmomenten: van geweldsvideo’s tot Paarse vrijdag
In de periode zijn meerdere pieken zichtbaar waarin emoties en interactie toenemen, gekoppeld aan nieuwsaanleidingen:
22 januari, piek in frustratie: rond berichtgeving over geweldsvideo’s die op middelbare scholen zouden circuleren. Dit onderwerp leidde tot meer dan 3.000 reacties.
22 januari, piek in bezorgdheid: rond berichtgeving over digitale dreiging, waarbij scholen tijdelijk zouden moeten sluiten.
9 december, piek in bezorgdheid: rond berichtgeving over gelijke behandeling op school.
12 december, piek in trots: rond Paarse Vrijdag, met uitingen van steun voor acceptatie en een veilige schoolomgeving.
Onderzoeksmethode
Coosto analyseerde 17.014 publieke online berichten over veiligheidsrisico’s in het onderwijs in de periode 11 november t/m 11 februari. Emoties en intensiteit zijn geclassificeerd met EmotionAI, een AI-gebaseerde methode voor emotieclassificatie die berichten indeelt in meerdere emotiecategorieën en intensiteitsniveaus (laag, gemiddeld, hoog). Resultaten worden uitsluitend op geaggregeerd niveau gerapporteerd.
Ontdek in real-time hoe klanten jouw merk ervaren — van klachten tot complimenten. Monitor de sentimenten in online berichten en reviews, en reageer proactief om je reputatie te beschermen en te versterken.
.webp)
.webp)
%20(5).webp)
